LOGOPEDA RADZI

ZDROWE NAWYKI PRZEZ ZABAWĘ

Ćwiczenia logorytmiczne

1.        

·         Siadamy na połowie krzesła

·         Cmokamy tupiąc jednocześnie

·         Naprzemiennie podnosimy obie ręce w górę

2.        

·         Wykonujemy wdech nosem podnosząc jednocześnie ręce do góry,  wydech ustami

·         Podczas wydechu pochylamy się do przodu opierając brzuch na udach

·         Powtarzamy 3 razy

3.        

·         Wykonujemy wdech nosem podnosząc jednocześnie ręce do góry, wydech ustami

·         Wydychając  za trzecim razem wymawiamy głoskę [u]

·         Podczas wydechu pochylamy się do przodu opierając brzuch na udach

·         Powtarzamy 3 razy

4.        

·         Wykonujemy wdech nosem podnosząc jednocześnie ręce do góry, wydech ustami

·         Podczas wydechu pochylamy się do przodu opierając brzuch na udach

·         Wydychając wymawiamy wszystkie samogłoski legato [a], [e], [i], [o], [u], [y], ą, ę

5.        

·         Wykonujemy wdech nosem podnosząc jednocześnie ręce do góry, wydech ustami

·         Podczas wydechu pochylamy się do przodu opierając brzuch na udach

·         Wydychając oklepujemy sobie barki dłońmi i wymawiamy wszystkie samogłoski staccato:  [a], [e], [i], [o], [u], [y], ą, ę,

          oklepywanie musi być zsynchronizowane z wypowiadaniem samogłosek – jedno klepnięcie = jedna samogłoska

Katarzyna Kłobus

logopeda

 

PSYCHOLOG RADZI

MOTYWACJA CZYLI JAK DODAĆ DZIECKU SKRZYDEŁ

Słowo motywacja składa się z dwóch części- Motyw i Akcja. Motywacja jest więc jak maszyna, która żeby ruszyć (akcja) potrzebuje odpowiedniego napędu (motywu). To właśnie na barkach rodziców spoczywa ogromna odpowiedzialność za wprawienie maszyny Motywacji w ruch.

Czy warto?

Oczywiście! Odpowiednio poruszona maszyna może działać jak perpetum mobile- tak, że nie będzie dało się jej zatrzymać!

Rodzaje motywacji

Motywacja wewnętrzna- czynność motywowana wewnętrznie jest celem samym w sobie, niezależnym od zewnętrznych nagród czy osiągniętego rezultatu. To wszystkie zadania, które dziecko wykonuje dlatego, że sprawiają mu przyjemność, np. gra w piłkę nożną u chłopców, czy rysowanie u dziewczynek.

Motywacja zewnętrzna- powodem wykonywania czynności motywowanej zewnętrznie jest chęć osiągnięcia przez dziecko korzyści zewnętrznych. Czynność nie jest w tym przypadku celem, a jedynie drogą do jego osiągnięcia, np. uczenie się, aby otrzymać kieszonkowe.

Uwaga! Jeżeli czynność motywowana wewnętrznie jest nadmiernie nagradzana, to motywacja zmienia się na zewnętrzną. Dziecko traci przyjemność z jej wykonywania, nawet jeśli wcześniej bardzo ją lubiło. Podobnie działa stosowanie przymusu, groźba kary czy nadmierne ocenianie.

Jak dobrze motywować, czyli czynniki wpływające na motywację

Hamujące

  • Zbyt duży wybór rozwiązań prowadzących do osiągnięcia celu
  • „Wyścig szczurów”, powodujący skupienie się na ilości lub wyniku, a nie na jakości działania
  • Z góry określona nagroda (np. obietnica prezentu za dobre oceny)
  • Częste kontrolowanie i wykonywanie zadań według narzuconych schematów

Zwiększające

  • Pozytywna informacja zwrotna (np. pochwała)
  • Poczucie samodzielności, uznania, szacunku
  • Niespodziewana nagroda za wykonaną pracę

Jak zmotywować dziecko do działania?

1. Podzielcie zadanie na małe kroki- dzięki temu cel przestanie wydawać się taki trudny i nieosiągalny.

2. Określcie ramy czasowe poszczególnych etapów zadania (np. w jakie dni i przez ile czasu będziecie uczyć się matematyki).

3. Przyznawaj nagrody za wykonanie każdego kroku- niewielkie materialne (czekoladka) lub niematerialne (kąpiel z pianą).

4. W pierwszej kolejności poświęćcie czas na to, co wzbudza u dziecka największą niechęć- potem będzie już tylko łatwiej!

5. Nie róbcie od razu wszystkiego perfekcyjnie- po prostu zabierzcie się do pracy, a drobne korekty wprowadzicie później

6. Zróbcie listę korzyści płynących z osiągnięcia celu. Niech wisi w widocznym miejscu, tak, żebyście mogli na nią zerkać w chwilach zwątpienia.

7. Pamiętajcie o odpoczynku- jest równie ważny jak ciężka praca!

Jak zamienić porażkę w sukces?

Dzieci często zniechęcają się do wykonywania zadań, w których doświadczają niepowodzenia. Trudność traktowana jest często jako zagrożenie, wywołujące stres i chęć ucieczki. Wpływa to negatywnie na obraz własnej osoby i sprawia, że dziecko nie chce angażować się w dalsze działania.

Rolą rodzica jest sprawić, aby dziecko przestało postrzegać trudności jako przeszkody niemożliwe do pokonania.

- Pokaż swoje słabości- warto, żeby dziecko miało świadomość że rodzice (tak, ci wspaniali, silni i mądrzy rodzice!) również posiadają słabości ALE potrafią sobie z nimi radzić, a nawet śmiać się z nich. Nie ma osób dobrych we wszystkim, ale zawsze warto starać się, żeby być najlepszym wariantem samego siebie.

- Obróć porażkę w korzyść- staraj się tłumaczyć dziecku, że bez porażek nie można osiągnąć sukcesu. Jeżeli czegoś próbujemy zawsze na początku pojawiają się trudności, ale to właśnie one sprawiają, że uczymy się i stajemy się coraz lepsi. Warto zapytać dziecka po niepowodzeniu, czego się dzięki niemu nauczyło. Pozwoli to skorygować jego dotychczasowe działanie i dostrzec pozytywny aspekt porażki.

- Trudność to wyzwanie!- pokaż dziecku, że trudność może być wyzwaniem i nową przygodą, której- dzięki podejmowaniu małych kroków- jest w stanie sprostać.

- Nie generalizuj. Wykreśl ze słownika dziecka słowa „nigdy” i „zawsze” w kontekście tego, co mu się nie udało. Zastąp je słowami „tym razem”, „dzisiaj”. Dziecko powinno mieć świadomość, że każdy ma prawo do słabszego dnia, ale wcale nie rzutuje to na jego wartość czy przyszłe osiągnięcia.

Pochwały

Chwal swoje dziecko codziennie, warto!

Pochwały to nie tylko domena zakochanych w dziecku babć. Warto pamiętać, że chwalenie należy do metod terapeutycznych, ponieważ pozwala wzmacniać pożądane zachowania. Warunkiem koniecznym, aby móc stosować tę metodę jest występowanie danego zachowania u dziecka spontanicznie, przynajmniej od czasu do czasu.

Jak powinniśmy konstruować pochwały?

Opis zachowania + nazwa cechy + pozytywna emocja

Np. „Pomogłeś mi w sprzątaniu, cieszę się, że mogę na ciebie liczyć. Brawo!”

O pochwałach w pigułce

1) Pamiętaj, że dziecko potrzebuje pozytywnych informacji zwrotnych codziennie!

2) Chwalenie jest bardzo proste- nie wymaga czasu, pieniędzy ani dużych nakładów pracy, a jedynie twojej uwagi.

3) Pamiętaj, że normalne zachowanie też jest pozytywne! Docenianie dziecka tylko za wyjątkowe osiągnięcia tylko pogarsza jego samoocenę

4) Zauważanie pozytywów jest jedną z pierwszych i koniecznych metod pracy z dziećmi trudnymi

5) W przypadku pochwał systematyczność jest kluczem do sukcesu- dostrzegaj wszystkie przejawy pożądanych zachowań. To pomoże dziecku zrozumieć twoje oczekiwania.

6) Ogromną zaletą pochwał jest fakt, że dzięki ich stosowaniu dość szybko dochodzi do poprawy samopoczucia i atmosfery.

7) Pochwały pomagają utrwalić zachowania, które na początku występują sporadycznie- dziecko wiedząc, czego od niego oczekujesz zaczyna sporadyczne zachowania przekształcać w nawyk.

Aktywne słuchanie

Słuchając aktywnie dziecka okazujemy mu akceptację, uwagę i ciepło, czyli to, co w kontaktach z rodzicem jest najważniejsze! Aktywne słuchanie to pełne zrozumienie treści i znaczenia przekazu wysyłanego przez dziecko podczas rozmowy .Kluczem do niego jest zaangażowanie i intencja.

Jak pokazać dziecku, że to co mówi jest dla nas ważne?

Bądź fizycznie i psychicznie skoncentrowany na dziecku (mały dystans, kontakt wzrokowy),

Podczas rozmowy traktuj dziecko w sposób partnerski, nie drwij z jego problemów, nie bagatelizuj ich,

Nie oceniaj, nie uogólniaj, unikaj nadinterpretacji,

Staraj się stworzyć dziecku warunki do wolnej i nieskrępowanej wypowiedzi (bez sugestii i manipulacji),

Staraj się sprawdzić czy dobrze rozumiesz małego rozmówcę (parafrazuj, precyzuj),

Mów wprost o sobie,

Wyrażaj swoje potrzeby, uczucia i propozycje.

Komunikat „ja”, komunikat „ty”

Podczas rozmowy z dzieckiem bardzo ważne jest umiejętne formułowanie komunikatu. Ułatwia mu to zrozumienie naszych intencji i emocji i pomaga uniknąć poczucia, że na każdym kroku jest oceniane i krytykowane.

Komunikat „ty”- koncentruje się na nieodpowiednich zachowaniach dziecka, jest zgeneralizowaną oceną, bez wskazania na przyczynę formułowania komunikatu. Wzbudza on u dziecka negatywne emocje, a nawet agresję.

Np. „Ty nigdy nie możesz być w domu na czas!”

Komunikat „ja”- pokazuje dziecku jaką reakcję wywołało w nas jego zachowanie, jakie są nasze odczucia. Ten rodzaj komunikatu pozwala nam wyrazić swoje emocje w sposób, który nie oskarża i nie powoduje u dziecka reakcji obronnej. Pozwala również na wyjaśnienie naszych intencji i kształtowanie w dziecku chęci zrozumienia i rozwiązania problemu.

Schemat komunikatu „ja”

Ja czuję… kiedy Ty… ponieważ… chcę…

Np. Denerwuję się, kiedy Ty nie odbierasz telefonu podczas wyjść z kolegami, ponieważ nie wiem, czy nie stało Ci się coś złego. Chcę mieć zawsze z Tobą kontakt.

Monika Rieff

psycholog

 

FIZJOTERAPEUTA RADZI

POSTAWA CIAŁA

Postawa ciała to indywidualne ukształtowanie ciała, układ poszczególnych odcinków ciała, który uwidacznia się w pozycji stojącej. Jest to nawyk ruchowy a także jeden ze wskaźników prawidłowego rozwoju i statyczno-dynamicznej sprawności ciała.

Prawidłowa postawa ciała charakteryzuje się zachowaniem symetrii w płaszczyźnie czołowej oraz pionu w płaszczyźnie strzałkowej. Zapewnia harmonijne i optymalne utrzymanie poszczególnych odcinków ciała względem siebie.

Cechy charakteryzujące prawidłową postawę:

  • proste ustawienie głowy,
  • fizjologiczne wygięcia kręgosłupa w płaszczyźnie strzałkowej,
  • brak wygięć w płaszczyźnie czołowej,
  • dobrze wysklepiona klatka piersiowa (przednia ściana klatki piersiowej powinna być najdalej wysuniętą ku przodowi częścią ciała),
  • prawidłowo ustawiona miednica (w fizjologicznym przodopochyleniu),
  • dobrze ukształtowane kończyny dolne i prawidłowo wysklepione stopy.

Objawy, których wystąpienie w postawie ciała dziecka powinno zaniepokoić rodziców:

  • boczne odchylenia linii kręgosłupa,
  • asymetrie prawej i lewej strony ciała (barki, łopatki, biodra, „trójkąty talii”),
  • wysunięcie głowy i barków do przodu,
  • znaczne uwypuklenie brzucha,
  • odstające łopatki,
  • szpotawość nóg lub duża koślawość kolan,
  • koślawe ustawienie pięt.

W okresie przedszkolnym często obserwuje się asymetrię barków, tułowia, koślawość kolan i małe wysklepienie stóp. Są to zjawiska przejściowe, które najczęściej giną bez śladu w miarę dalszego rozwoju. Jednakże wszystkie asymetrie występujące w postawie ciała we wczesnym okresie życia wymagają dalszych kontroli, gdyż wraz ze wzrostem dziecka mogą zaburzyć dalszy rozwój jego postawy.

Dobra postawa ciała zależy od prawidłowego ukształtowania kostno-więzadłowego, dobrze rozwiniętego i wydolnego układu mięśniowego oraz sprawnie funkcjonującego układu nerwowego. Co więcej zachowanie prawidłowej postawy ciała i orientacji przestrzennej zależy także od przetwarzania i interpretacji informacji zmysłowej, pochodzącej z trzech źródeł: proprioreceptorów (receptorów czucia głębokiego wrażliwych na rozciąganie, ucisk, napinanie), receptorów narządu równowagi i receptorów wzrokowych.

Integrację sensoryczną można określić jako podświadomy proces zachodzący w mózgu, który porządkuje informacje pobrane przez zmysły (dotyk, wzrok, słuch, smak, powonienie, grawitacja, ruch, pozycja). Nadaje znaczenie temu co jest doświadczane poprzez selekcję informacji i wybór tego, na czym w danej sytuacji należy się skupić. Pozwala celowo działać i reagować na doświadczane sytuacje oraz tworzy fundamenty edukacji i zachowań społecznych.

Zaburzona integracja sensoryczna może niekorzystnie wpływać na funkcjonowanie człowieka, czego skutkiem może być zniechęcenie, niska samoocena czy też brak poczucia własnej wartości.

Niektóre objawy zaburzonej integracji sensorycznej:

  • nadwrażliwość lub zbyt niska wrażliwość na bodźce odbierane zmysłami,
  • zbyt duża lub zbyt mała aktywność,
  • słabszy rozwój umiejętności językowych,
  • wolniejszy rozwój umiejętności z zakresu motoryki dużej i małej,
  • skłonność do rozpraszania się, problemy ze skoncentrowaniem się i utrzymaniem skupienia podczas wykonywanego zadania,
  • słaba organizacja własnych działań,
  • trudności z koordynacją,
  • częste wyłączanie się lub wycofywanie,
  • intensywna, nieproporcjonalna reakcja na trudne sytuacje lub nieznane otoczenie,
  • niezdarność, nieostrożność,
  • poczucie dyskomfortu w sytuacjach społecznych,
  • sztywność i brak elastyczności,
  • tzw. złe zachowanie.

Należy jednak pamiętać, że w/w symptomy mogą mieć również inne przyczyny niż zaburzenia integracji sensorycznej.

Magda Czajkowska

fizjoterapeuta, terapeuta integracji sensorycznej